Ney Ustası Osman Tokatlı’nın Benzersiz Yolculuğu

0

BEĞENDİM

0

“`html

İzmir’de yaşayan Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanına sahip olan çalgı yapımı ustası Osman Tokatlı (40), 8 yaşında gönül verdiği ney çalgısını 19 yıldır üretmektedir. ‘Her neyzen kendi sazını yapmalı’ düşüncesinin kendisini çalgı yapımına teşvik ettiğini ifade eden Tokatlı, “Üflemesi de yapımı da zor bir çalgı olmasına rağmen bir daha dünyaya gelsem yine neyi seçerim,” şeklinde konuşmaktadır.

Türk musikisi ve tekke müziğinin vazgeçilmez enstrümanı olan ney, üflemeli çalgılar arasında en zor öğrenilen müzik aletlerinden biri olarak bilinmektedir. Çocukluğundan beri neye ilgi duyan Osman Tokatlı, 8 yaşında merak sardığı bu enstrümanı, 21 yaşından beri üretmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanına sahip çalgı yapımı ustası Tokatlı, sanatıyla tanışmasının Niyazi Sayın’ın ney icra ettiği bir kaseti bulmasıyla başladığını belirtmektedir. “8 yaşında ney çalgısını tanıdım. 11 yaşında bir hocadan ders almaya başladım. Birçok üstatla tanıştım ve musiki korolarına katıldım. Sonunda, bu sanatın ben de meslek olma yolunda ilerlemesine şahit oldum. Herkes farklı üflediği için ‘her neyzen kendi sazını yapmalı’ düşüncesi beni yapımına teşvik etti. 21 yaşında ney yapımını öğrendim ve kamış neyden daha güzel sesler çıkartmak için çok araştırma ve çalışma yaptım,” diye eklemektedir.

‘HİÇ ÇIRAK YETİŞMİYOR’

Osman Tokatlı, tarihi Kemeraltı Çarşısı’nda 2010 yılında dükkan açtığını ve burada 14 yıl boyunca ney yapımı ve üfleme dersleri verdiğini anlatmaktadır. Ancak, dükkanını bir yıl önce kapattığını ve tekrar Kemeraltı’na dönmeyi planladığını vurguluyor. “Çok sayıda öğrenci yetiştirdim. Bankacı, akademisyen, polis, asker olmak üzere 11 ile 60 yaş arasında her meslek grubundan öğrencim var. Fakat öğrenciler genellikle ney yapımını değil, çalmayı talep ediyor. Hiç çırak yetişmiyor. Günümüzde kimse sabır ve tahammül göstermiyor. Böyle bir ortamda nasıl yeni ustalar yetiştirebilirim? Kendi yeğenime ney yapımını öğretmek istedim, ilk düzeltmede kaçtı,” diyor Tokatlı. Bu işe sevdalı olduğu için, elimden geldiğince hem sevdirmeye hem de ney yapımına devam etmeye çalıştığını belirtiyor.

‘NEYİN BENDE DE TÜRK MÜZİĞİNDE DE YERİ BAŞKA’

Tokatlı, en kaliteli ney kamışlarının Hatay Samandağ, Aydın Germencik ve Kıbrıs’ın kuzeyinden çıktığını ifade etmektedir. “Kamışları kendimiz kesiyoruz. Her bölgeden çıkan kamıştan ney olmuyor; neyin boğum aralığının uzunluğunun uygun olması gerekiyor. Kamışları kestikten sonra en az iki yıl gölgede açık alanda kurutuyoruz. Kesim işlemini hemen yaptıktan sonra ney yapımına başlarsanız, kamış kırılır. Kuruyan kamışları ateşle düzgün hale getiriyoruz. Ney sadece bir kere düzeltilmeye müsaade ediyor; ikinci kez ateşe tutarsanız kırılır,” şeklinde açıklama yapıyor Tokatlı. “19 yıldır ney yapıyorum ve yüzlerce kamış açmışımdır,” diyerek deneyimini paylaşıyor.

“Ney üflendikçe güzelleşiyor,” diyerek sözlerine devam eden Tokatlı, “Kanun, gitar gibi birçok enstrüman çalıyorum ama ana sazım ney. Üflemesi de yapımı da zor bir çalgı olmasına rağmen bir daha dünyaya gelsem yine neyi seçerim. Türk musikisi her zaman çok ilgimi çekmiştir; kadim bir sanat, özümüzü hissettir